باید به برنامه توانمند سازی جوامع محلی اهمیت داده شود
باید به برنامه توانمند سازی جوامع محلی اهمیت داده شود
برای کاهش تخریب در منابع طبیعی و تبدیل عاملیت تخریب انسانی به عوامل سازنده در منابع طبیعی، توانمند سازی جوامع محلی و استفاده از دیگر ظرفیت ها از اقدامات مزیت دار و ضرورت های اجرایی غیر قابل اغماض است.
بر این برنامه ایراد بگیرید و برای تکمیل پیشنهاد دهید و یا حک و اصلاح کنید و انتقاد و یا کلا رد کنید و دور بندازید و ارزشی نگذارید ولی بخوانید و برای اینکار وقت بگذارید.
مناطق بالادست منابع طبیعی کشور منشأ حوادث و بلایای طبیعی و بروز علائم تهدید امنیت غذایی و امنیت بستر حیات است، حفاظت از مناطق بالادست اولی بر فعالیت های متداول عمرانی در پایین دست است و بدون توجه دام و دامدار و توانمند سازی دامدار، منابع طبیعی نمی تواند پشتوانه کشاورزی باشد و کارکردهای بازاری و غیر بازاری خود را استمرار دهد و اصالت تجدید پذیری خود را قوام بخشد.
این پیش نویس یک برنامه اجرایی به مانند برنامه صیانت از جنگل های شمال است.
به منابع مرتعی کشور اهمیت دهید و کمک کنید تا برنامه توانمندسازی کامل شود و برنامه ماده 14 قانون افزایش بهره وری با رویکرد ماده یک قانون با توجه به مواد 2 و 3 و 4 و 5 و 6 تهیه تدوین شود.
بسمه تعالی
برنامه توانمند سازی جوامع محلی
و تلفیق و مباشرت اجرای طرح ها در منابع طبیعی
در اجرای مفاد ماده 14 قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی و به منظور تحقق اهداف ، راهبرد و سیاست های اجرایی این قانون و قانون برنامه پنجم توسعه اقتصادی اجتماعی، با هدف کاهش 3 میلیون واحد دامی از مراتع و افزایش 3.1 میلیون واحد دامی جایگزین اصلاح نژاد شده اقدامات اجرایی زیر انجام خواهد شد.
فصل اول :
اسناد قانونی و بیان اهداف
1 : مستندات قانونی
1 - ماده 2 قانون افزایش بهره وری بخش کشاوری و منابع طبیعی
2 – ماده 3 قانون افزایش بهره وری بخش کشاوری و منابع طبیعی
3 – ماده 4 قانون افزایش بهره وری بخش کشاوری و منابع طبیعی
5 – ماده 5 قانون افزایش بهره وری بخش کشاوری و منابع طبیعی
6 – ماده 6 قانون افزایش بهره وری بخش کشاوری و منابع طبیعی
7 – ماده 14 قانون افزایش بهره وری بخش کشاوری و منابع طبیعی
8 - ماده 17 قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی
9 – ماده 18 قانون برنامه توسعه چهارم
10– ماده 12 قانون تشکیل وزارت جهاد کشاورزی
11 – بند . ﻫ . ماده 143 قانون برنامه پنجم توسعه
12 – بند . ی . ماده 143: قانون برنامه پنجم توسعه
13 – ماده 144 قانون برنامه پنجم توسعه
14 – ماده 145 قانون برنامه پنجم توسعه
15 - ماده 148 قانون برنامه پنجم توسعه
16 - تبصره 2 ماده 196 قانون برنامه پنجم توسعه
17 - بند ج ماده 216 قانون برنامه پنجم توسعه
2 - هدف های راهبردی :
- ترویج اصول توسعه پایدار منابع طبیعی
- ارتقای آگاهی های زیست محیطی و منابع طبیعی
- اصلاح نظام های بهره برداری از منابع طبیعی و مهار عوامل ناپایداری این منابع
- اعمال مدیریت یکپارچه ونظامند منابع طبیعی کشور براساس استعداد های بالقوه درحوزه های آبخیز
-کاهش دام مازاد بر ظرفیت مراتع کشور وافزایش تعداد دام پرواری نیمه صنعتی و صنعتی
- برونسپاری امور تصدیگری و استفاده از توان دانش آموختگان برای تحول در بخش کشاورزی
- توسعه صندوق های تخصصی صنفی محلی با استفاده کمک های اعطایی و بلا عوض
فصل دوم : سیاست های اجرایی
- قبول هزینه های اصلاح شیب و تجهیز و مکانیزاسیون اراضی ماده 64 و اراضی زراعی محاط در منابع طبیعی جهت کمک به صاحبان اراضی برای اقتصادی کردن تولید، از زراعت یکساله به زراعت چند ساله با کشت گیاهان علوفه ای چند ساله با هدف حفظ آب و خاک
- اجرای طرح کمر بند حفاظتی مراتع با هدف جلوگیری از تخریب و تجاوز به اراضی ملی شده و بهره برداری از سطوح اجرای طرح کمر بند سبز،جهت علوفه کاری و واگذاری مدیریت بهره وری آن به دانش آموختگان بخش کشاورزی منابع طبیعی و دامپزشکی
- تقویت و تسهیل زمینه اجرایی فعالیت های مراکز موضوع قانون جهت برخورداری جوامع محلی از خدمات و ظرفیت سازی برای تولید فرصت های شغلی برای دانش آموختگان بخش کشاورزی منابع طبیعی و دامپزشکی
- اجرای طرح های آبخیز داری در بالادست قنوات موجود به منظور تقویت شرائط افزایش جذب و نفوذ نزولات جهت بهبود تغذیه منابع و ذخایرآب های زیر زمینی
- تجدید نظر طرح های مرتعداری به منظور استفاده از دیگر ظرفیت های منابع طبیعی در قالب ماده 3 قانون حفاظت و بهره برداری و تعیین سطوح مناسب برای علوفه چینی
- احیای 27406 آبادی متروکه کشور و اختصاص اراضی آبادی و اراضی موات و محاط و اراضی حریم و مرتع حریم این آبادی ها برای تولید علوفه و توسعه فعالیت های دامپروری
- واگذاری مدیریت بهره برداری ایستگاه های بذر به دانش آموختگان بخش جهت افزایش تولید انواع بذر گیاهان خوشخوراک و با ارزش
- فروش انبار ها، سردخانه ها، صنایع تبدیلی و تکمیلی، سیلوها، آزمایشگاه ها،کشتارگاه ها برای تامین منابع لازم مالی اعتباری صندوق
فصل سوم : بیان وضع موجود و وضع مطلوب
واحد: تن - هکتار
* - نسبت مساحت زیر کشت نشان تولیدی به میزان نیمی از تولیدات کل علوفه در منطقه زاگرسی دارد و می تواند برای تولید علوفه مزیت باشد
* - سطح مورد نیاز برای تولید علوفه
2-2 : شاخص کمیت تولید پایه در مراتع
3 - 2 : شاخص بهبود جمعیت دام کشور
4-2 : شاخص تراکم پایه
کلیه زیر بخش ها مکلفند برنامه های اجرای خود را در راستای وظایف حاکمیتی برای توسعه وظایف بخشی ادامه دهند و اثر بخشی طرح ها را برای توانمند سازی جوامع محلی تحت ضوابط اجرایی زیر هدفگذاری نمایند:
1 - سطح اقتصادی برای فارغ التحصیلان بخش ده هکتار « 50 تن علوفه 10 هکتار » تعیین می شود و برای بهره برداران بخش در سامانه عرفی بر حسب ظرفیت چرایی و تعداد دام دامدار بر حسب استعداد عرصه در طرح مرتعداری در سطح علوفه چینی تنظیم می شود
2 - سازمان جنگل ها مجاز است، هزینه اصلاح خاک و تجهیز و مکانیزاسیون اراضی دیم محاط در منابع طبیعی را از محل طرح های مورد عمل، برای حفظ آب و خاک انجام و مالکین اراضی با استفاده از مباشرت سازمان و در قالب قرارداد انجام کار در برنامه، مکلف به کشت گیاهان علوفه ای چند ساله با رعایت الگوی کشت می باشند، تا از سایر مشوق ها و حمایت ها برخوردار گردند.
3 - سازمان جنگل ها مجاز است از طریق صندوق سرمایه گذاری بخش منابع طبیعی، متناسب با ارزش تقویمی قرارداد ها با مجریان طرح در برنامه ، پیش پرداخت لازم ماهانه بر اساس پیشرفت فیزیکی در طرح به طرف قرارداد داشته باشد و پس از برداشت محصول و خرید محصول و کسر پرداخت ها و سایر کسورات در هر فصل یا دوره کشت یا سال زراعی تسویه نماید.
4 – سازمان می تواند با دانش آموختگان بخش کشاورزی منابع طبیعی که علاقمند به تولید علوفه و اجرای طرح باشند، با انعقاد قرار داد اجاره اراضی با اشخاص یا سایر موافقت های که متضمن ایجاد زمینه کشت وتولید علوفه گردد واهداف برنامه را تحقق بخشد، قرارداد تولید علوفه تنظیم و اجرا نماید.
5 - مدت قرار داد اجاره متناسب با نوع علوفه ( یونجه 5 سال و... ) و متناسب با مدت قرار داد اجاره اراضی تنظیم می گردد و همة ملاحظات در چارچوب قرارداد و تراز مالی طرح ملحوظ می شود.
6 - اجرای طرح های آبخیز داری که با هدف حفظ آب وخاک و افزایش زمان تمرکز برای کاهش خسارات در وقوع سیل و استحصال آب از سیلاب ها و روان آب سطحی و یا استفاده از آب های نا متعارف اجرا می گردد، با اولویت برای تولید علوفه و کشت گیاهان چند ساله اختصاص می یابد.
7 - دامدارانیکه در اجرای طرح تعادل، دام خود را کاهش داده و در علوفه چینی یا سایر فعالیت ها نظیر تولید گیاهان داروئی – توسعه صنعت گردشگری - پرورش زنبور عسل – دامپروری و... ادامه فعالیت می دهند، از همه گونه خدمات سازمان و صندوق ... در توانمند سازی برخوردار می شوند.
8 – سازمان جنگل ها برای توانمند سازی روستائیان مشمول ارفاق مصارف روستایی، بسته حمایتی طرح هدفمندی یارانه ها را با بهره گیری از توان مشارکت محلی با هدف کاهش فشار ناشی از بهره برداری های خارج از توان اکولوژیک منابع طبیعی اجرا می کند و مصرف بهینه انرژی و یا جایگزینی سوخت را در قالب اجرای طرح تحت تبعیت الگوی مصرف مدیریت می کند.
9 – سازمان جنگل ها مجاز است در قالب طرح توانمند سازی جوامع محلی هزینه های طرح پیشخوان اداری دولت را در قالب طرح بپذیرد و مدیریت آن را به فارغ التحصیلان بخش درجوامع محلی واگذار کند.
10 - سازمان جنگل ها مجاز است در قالب طرح توانمند سازی ، زمینه افزایش سطح برخورداری از خدمات اصلاح نژاد دام ، بازرگانی، خدماتی، بیمه ای و درمانی و... را توسط مراکز موضوع قانون برای جوامع محلی فراهم کند و هزینه های اعلامی طرفین قرارداد را با هم و با خود به عنوان هزینه اجرای طرح پیش پرداخت نموده و در پایان هر فصل یا دوره کشت یا سال زراعی از طریق صندوق تسویه نماید و تمهیدات لازم را برای اجرای تبصره 7 ماده 2 قانون را فراهم نماید.
فصل پنجم : وظایف بخشی
به منظور تسهیل در اتخاذ تصمیم و هدایت اجرایی مطلوب برنامه ، یک ستاد اجرایی با عضویت نمایندگان تام الاختیار از معاونت های وزارت و سازمان نظام مهندسی و نظام دامپزشکی با ابلاغ وزیر تشکیل می گردد، وظایف و اختیارات ستاد اجرایی در حدود قوانین موجود و تصمیمات ستاد، با تنفیذ وزیر جهاد کشاورزی از طریق معاونت های مربوطه ابلاغ خواهد شد.
- سازمان نظام مهندسی کشاورزی با هماهنگي و همكاري سازمان نظام دامپزشکی با همکاری معاونت امور دام و سازمان امور عشایری عهده دار انجام وظیفه در صدور مجوز و تشکیل شرکت ها و تأسیس کلینیک های تخصصی مورد نیاز و تشکل های بخشی موضوع قانون خواهند بود.
- معاونت امور دام موظف است دام مازاد بر ظرفیت بومی « بز ،گوسفند ،گاومحلی » را از طریق مراکز موضوع قانون با همکاری سازمان جنگل ها ، مراتع و آبخيزداري كشور و صندوق حمایت از سرمایه گذاری بخش منابع طبیعی، به دام اصلاح شده « گوسفند پرواری ، گاو آمیخته، گاو اصیل » تبدیل و روند اصلاح نژاد را به نحوی به اجرا گذاشته و نظارت کندکه خسارتی متوجه دامداران نگردد.
- برنامه زماني خارج سازي دام در طول سال تدریجی توافقی بر حسب قرارداد انجام می گیرد، به نحویکه تعلیف خارج از ظرفیت مرتع تحت اجرای برنامة کاهش ، از ابتدای فصل تعلیف در هر سامانه عرفی یا طرح مرتعداری تحت بهره برداری حذف شود.
- چنانچه دامدار شخصاً به پرواربندی دام مازاد خارج شده از مرتع تا اجرای شرائط تبدیل و اصلاح نژاد ابراز تمایل نماید، در قرار داد اجرای طرح تعهد تامین علوفه یا تجهیز و مکانیزاسیون سطوح علوفه چینی و جایگزینی دام اصلاح شده به مباشرت وزارت جهاد کشاورزی در عهده مراکز قانون و صندوق حمایت بخش منابع طبیعی است. در اینصورت علاوه حمایت بازرگانی و بیمه ای و اعطای کمک ها و سایر مشوق ها بر حسب تقاضای مجری طرح و به منظور توانمند سازی دامدار به میزان هزینه های جاری طرح، صندوق می تواند پیش پرداخت داشته و در پایان هر دوره پیش پرداخت ها را از درآمد کل کسر و تسویه نماید.
- به منظور تسريع در اجراي عمليات و رفع موانع و مشكلات احتمالي و یا ضروري، هماهنگي بین بخشی توسط ستاد اجرایی برنامه، انجام و واحد های استانی بر حسب مصوبات ستاد اجرایی، مراکزموضوع قانون و بهره برداران بخش «مجریان طرف قرارداد» را نظارت می نمایند.
– از تاريخ ابلاغ اين تصويبنامه صدور هر گونه مجوز احداث كارگاه هاي صنايع فراوری و بسته بندی فرآورده های وابسته به تولیدات مراتع از قبیل گیاهان دارویی و ...از طریق سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی و دستگاه مرتبط با موافقت وزارت جهاد کشاورزی انجام خواهد گرفت.
- در اجرای بند ج ماده 216 قانون برنامه پنجم به منظور جبران خسارت وارده ناشی از حوادث و بلایای طبیعی و غیر طبیعی به مجريان طرح های طرف قرارداد، سازمان از طریق شرکت های بیمه گر و تقویت شرکت های تخصصی مراکز موضوع قانون، بیمه گذار را بیمه و هزینه بیمه را بصورت پیش پرداخت های پروسه تولید از طریق صندوق پرداخت می کند.
فصل ششم : راهكارهاي اجرايي
- به منظور بازسازي و احياي پوشش هاي جنگلي مناطق تخريب شده، سازمان جنگل ها ، مراتع وآبخيزداري كشور مكلف است طي حداكثر شش ماه پس از ابلاغ اين برنامه مناطق ياد شده را شناسايي و در اجرای تبصره 2 بند ط ماده 196 قانون برنامه پنجم توسعه اقتصادی اجتماعی ، با استفاده از مشاركت مردم و امكانات نيروهاي بسيج سازندگي همان محل، حداكثر طي دو برنامه پنج ساله تحت عمليات احياء قراردهد.
- جهت توسعه جنگل و زراعت چوب سازمان جنگل ها ، مراتع و آبخيزداري كشور مكلف است از طريق اجراي سياست هاي تشويقي و جلب مشاركت مردم نسبت به توسعه کشت درختان سریع الرشد اقدام نمايد.
- به منظور افزایش جلب مشارکت زمینه انتخابات و تشکیل تشکل ها و صنف هر نوع تولید در منابع طبیعی فراهم و برای بهره برداری از نظرات صنفی وفق مقررات مفاد ماده 7 قانون اقدام خواهد شد.
- با هدف حفاظت از ذخاير ژنتيكي گونه هاي گياهي و افزایش ضریب تنوع گیاهی مراتع كشور ، اقدامات لازم را برای مطالعه وضع موجود و پایش دوره ای برای بررسی روند بهبود انجام می دهد
- سازمان جنگل ها ، مراتع و آبخيزداري كشور موظف است نسبت به بازنگري و تدوين شرح خدمات تهيه و اجراي طرح های مرتعداری را با رعايت اصول «مديريت پايدار منابع مرتعی » با تكيه برمعيارهاي زير الزامي است:
1- حفظ و توسعه مناسب كاركردهاي حفاظتي – حمايتي زیست بوم های مرتعی .
2- حفظ و توسعه مناسب تنوع زيستي در زیست بوم های مرتعی
3- حفظ سلامت و قدرت رشد زیست بوم های مرتعی با تأكيد برشناخت عوامل اكولوژيك در هر منطقه رویشی.
4- توجه به شرايط اقتصادي – اجتماعي حاكم بر مراتع كشور و رعايت اصل برنامه ريزي و مدیريت مشاركتي مرتعداران در اجراي طرح های مرتعداری .
5-استفاده از تمامي استعدادها و ظرفیت ها از جمله تعیین سطوحی از طرح برای علوفه چینی با هدف كاهش فشار تعلیف دام و رعایت ظرفیت مجاز فعلي و خروج دام غيرمجاز از مراتع از طریق اصلاح روش پرورش و شیوه دامداری با ايجاد اشتغال سازگار با طبيعت نظير برنامه ريزي بر روي فعاليت هاي تولید علوفه ، گیاهان دارویی ، پرورش زنبور عسل ،اكوتوريسم ، پرورش آبزيان و...
